เลนส์ Tilt-Shift ที่ทำมาออกใช้กับกล้อง D-SLR คือเลนส์ชนิดพิเศษ
ที่ตัวเลนส์ สามารถปรับเคลื่อนไหวได้ 2 ลักษณะ คือ
- เลื่อน ขึ้น-ลง หรือ เลื่อน ซ้าย-ขวา (Shift)
- และปรับ ก้ม-เงย (Tilt)

ส่วนใหญ่เราจะใช้เลนส์ประเภทนี้ในการถ่ายภาพ สถาปัตยกรรม Architecture , Interior เพื่อให้ Perspective เป็นเส้นตรงใกล้เคียงที่ตาเห็น ไม่บิดเบี้ยว ผิดรูป
หรือไม่ก็ใช้กับภาพสินค้า เพื่อให้สัดส่วนถูกต้อง หรือภาพอาหาร เพื่อใช้เพิ่มหรือลดช่วงระยะชัดของภาพ (DOF)

เลนส์ Tilt-Shift สามค่าย ที่มีตัวแทนจำหน่ายในบ้านเรา

เปรียบเทียบเลนส์ Tilt-Shift ช่วง 24 mm. 3 ค่ายที่มีขายในบ้านเรา จากซ้ายไปขวา

1. Nikon PC-E 24 mm f/3.5D ED ( 78,900 .- ราคา ณ วันที่ 20/04/2016)

2. Samyang TS-E 24 mm f/3.5 ED AS UMC เลนส์ค่ายอิสระ ( 28,900 .- ราคา ณ วันที่ 20/04/2016) (มี mount Canon, Nikon และ Sony Alpha)

3. Canon TS-E 24/3.5 L II ( 65,600 .- ราคา ณ วันที่ 20/04/2016)

มาดูคุณลักษณะของเลนส์ประเภทนี้กันครับ

Shift

"Shift Function"

ฟังชั่น Shift ในเลนส์ Tilt-Shift ของกล้อง D-SLR
สามารถ Shift -คือเลื่อน ขึ้น-ลง (ศัพท์ LF เรียก Rise and Fall) เพื่อให้เส้นตรงของอาคารตรงโดยไม่ต้องก้ม-เงยกล้อง
และอีกอย่างที่ไม่ค่อยนึกถึงกัน คือสามารถ Shift เลื่อนซ้าย-ขวา เพื่อหลบ เลี่ยงวัตถุที่บังอยู่หน้าแบบ หรืออย่างในภาพตัวอย่าง สามารถหลบเงาตัวเองในกระจกได้

Shift Function

แต่การ Shift ของเลนส์แบบนี้ก็มีข้อจำกัดเหมือนกันคือ ไม่สามารถปรับ Shift ขึ้น-ลง บวกกับการ Shift เลื่อนซ้าย-ขวา พร้อมกันทั้งสองด้านได้ ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง

มุมรับภาพ เมื่อเรา Shift เลนส์ขึ้น

.

ภาพเปรียบเทียบ เลนส์ปกติ กับ เลนส์Shift

.

หรือจะใช้ Shift-Up รูปนึง Shift-Down แล้วนำมาภาพมาต่อกัน เพื่อให้มุมรับภาพกว้างขึ้นก็ได้ครับ

ถ่าย 2 ภาพ เพื่อนำมาต่อกัน

.

ภาพที่ต่อเสร็จแล้ว

.

Tilt Function

"Tilt Function"

ฟังชั่น Tilt ในเลนส์ Tilt-Shift ของกล้อง D-SLR
สามารถ Tilt ลง เพื่อเพิ่มระยะชัด และ Tilt ขึ้น เพื่อลดระยะชัด (ตามภาพ)

Tilt ลง และ Tilt ขึ้น

.

ระนาบโฟกัส เมื่อเรา Tilt เลนส์

.

หรือจะใช้วิธี Tilt ซ้าย หรือ Tilt ขวา เพื่อเพิ่มหรือลด ช่วงความชัด (Depth of Field) ก็ได้

การ Tilt ให้ระนาบเซ็นเซอร์ ระนาบเลนส์ และระนาบของแบบ มีจุดบรรจบกันเพื่อเพิ่ม DOF

เดิมระบบ Tilt- Shift นี้ มาจากกล้อง Large Format เช่นกล้อง 4x5 View Camera จะสามารถTilt- Shiftได้มากกว่า โดยทำได้ที่ ระนาบเลนส์ และระนาบเซ็นเซอร์(ฟิล์ม) และสามารถปรับพร้อมกันได้หลายทิศทาง

4x5 view camera + digital back

Camera Movement

การที่ Tilt เลนส์แล้วสามารถ เพิ่ม หรือ ลด ช่วงความชัด (Depth of Field) ได้ เราต้องเข้าใจ กฎของ Scheimpflug คือ เมื่อ 1. ระนาบเลนส์ 2. ระนาบเซ็นเซอร์ 3. ระนาบของสิ่งที่ถ่าย มาบรรจบกันได้ที่จุดหนึ่ง จะทำให้ภาพที่ได้ชัดตั้งแต่ หน้าสุด ไปถึงหลังสุด

กฎของ Scheimpflug

หลังจากเราปรับกล้องตามกฏของ กฎของ Scheimpflug แล้ว ซึ่งจะชัดเป็นเส้นตรง ถ้าต้องการให้DOF เพิ่มไปด้านบนและด้านล่างของเส้น ก็ใช้วิธีปรับรูรับแสงให้แคบลงช่วยอีกทีครับ
ลักษณะของ DOF ที่เราเพิ่มรูรับแสงให้แคบลง จะเป็นตามภาพ(สีเหลือง)

การเพิ่ม DOF เมื่อหรี่รูรับแสงลง ตามกฎของ Scheimpflug

คำถาม / ไม่ใช้เลนส์ Tilt-Shift เพราะราคาสูง นานๆใช้ที ใช้ถ่ายมาล้มๆ แล้วมาดัดตีฟในโฟโต้ชอปแทนได้ไหม
ตอบ / ก็พอแทนได้ ถ้าภาพไม่ถ่ายมาล้มมาก แต่ก็ไม่ดีเท่า ภาพที่ดัดตีฟจากโฟโต้ชอป คุณภาพไฟล์จะลดลง ภาพจะเบลอลงเพราะมีการยืดหรือลดพิกเซลในภาพ ถ้าเอาไฟล์ไปใช้งานภาพเล็กๆก็พอได้ แต่ถ้าต้องนำไปขยายใหญ่คุณภาพรูปจะไม่ค่อยดีครับ

คำถาม / เลนส์ Tilt-Shift ใช้งานยากไหม ซื้อมาแล้วพอคลำๆแล้วใช้ได้เลยไหมตอบ / ถ้าไม่อยากเรียน ง่ายสุดก็หาคลิปสอนในยูทูปดูเอา ก็น่าจะพอไปได้ครับ

ภาคแรกเบื้องต้น เอาแค่นี้ก่อนนะครับ ถ้ามีโอกาสจะมาต่อภาคสองให้ฟัง

สมชาย

20/04/2016